"Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc" - Bảo vật quốc gia của Mỹ thuật Việt Nam

Hồ Chí Minh, Hưng Yên
Thỏa thuận
Toàn thời gian
Hạn nộp hồ sơ: 19/09/2026 (Còn 25 ngày)
Ứng tuyển sớm để được ưu tiên
Kết nối với Nhà tuyển dụng để tìm hiểu thông tin và gia tăng cơ hội trúng tuyển
OMess
Nhà tuyển dụng đang online
Trong số các tác phẩm hội họa về Chủ tịch Hồ Chí Minh, bức tranh sơn mài Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc của danh họa Dương Bích Liên giữ một vị trí đặc biệt. Tác phẩm khắc họa hình ảnh Bác trong bộ áo nâu giản dị, đứng bên con ngựa đã đóng yên cương, chuẩn bị vượt qua một dòng suối giữa khung cảnh núi rừng Việt Bắc.
Không chỉ được công nhận là bảo vật quốc gia, bức tranh còn nằm trong cụm tác phẩm được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2000. Đây là phần thưởng cao quý của Nhà nước dành cho lĩnh vực văn học nghệ thuật.
Bài viết này sẽ cùng bạn tìm hiểu tác giả, hoàn cảnh sáng tác, ý nghĩa và giá trị của một trong những kiệt tác sơn mài của nền mỹ thuật nước nhà.
Đôi nét về tác phẩm Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc
Bức tranh Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc do họa sĩ Dương Bích Liên sáng tác vào năm 1980. Tranh được vẽ bằng chất liệu sơn mài truyền thống trên vóc, kích thước khổ lớn 99,8 x 180 cm.
Tác phẩm thể hiện hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Đó là giai đoạn Người sống và làm việc tại căn cứ địa Việt Bắc, trung tâm đầu não của cách mạng.
Bức tranh còn được biết đến với tên gọi khác là Hồ Chủ tịch qua suối. Đây là tên gọi chính thức khi tác phẩm giành giải thưởng tại Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc năm 1980. Cả hai tên gọi hiện vẫn được các nguồn tư liệu chính thống, trong đó có Thông tấn xã Việt Nam, sử dụng song song để chỉ cùng một tác phẩm.
Điểm cần nắm trước tiên là bức tranh không được vẽ trực tiếp tại thời điểm diễn ra sự kiện. Dương Bích Liên hoàn thành tác phẩm năm 1980, dựa trên những ký họa và quan sát mà ông tích lũy trong chuyến công tác tại Việt Bắc năm 1952.
Thời điểm đó, ông có dịp sống gần Bác. Nhờ vậy, tác phẩm vừa mang tính hiện thực của người trực tiếp chứng kiến, vừa có chiều sâu của một hình ảnh đã được chắt lọc qua thời gian.
Bức tranh sơn mài Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc của họa sĩ Dương Bích Liên, hiện trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam
Ý nghĩa bức tranh Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc
Giá trị của tác phẩm không chỉ nằm ở đề tài, mà còn ở cách họa sĩ tổ chức không gian và xử lý ngôn ngữ tạo hình. Để hiểu đúng ý nghĩa bức tranh, người xem cần nhìn nhận cả hình tượng lẫn kỹ thuật thể hiện.
Hình tượng Bác và không gian núi rừng Việt Bắc
Trong tranh Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc, Dương Bích Liên đặt hình tượng Bác Hồ vào một không gian núi rừng, trời nước bao la. Trung tâm bức tranh là dáng Bác thanh thoát, ung dung bên con ngựa chiến đã sẵn sàng vượt suối.
Tư thế bình tĩnh, tự tại ấy toát lên bản lĩnh kiên cường trước thiên nhiên và hoàn cảnh. Thay vì thu hẹp khung hình vào chân dung, họa sĩ mở rộng bối cảnh để gợi lên khung cảnh rộng lớn của căn cứ địa cách mạng.
Cách bố trí này mang hàm ý sâu xa. Người lãnh tụ hiện lên gần gũi, giản dị, gắn bó với đất và người của chiến khu, thay vì được khắc họa theo lối trang trọng, cách biệt. Đây là điểm khiến tác phẩm giữ được sự chân thực và chạm đến cảm xúc người thưởng lãm.
Hình tượng Bác Hồ bên con ngựa chiến, chuẩn bị vượt suối, là điểm nhấn trung tâm của tác phẩm
Nghệ thuật tạo hình và giá trị của tác phẩm
Nhìn dưới góc độ chuyên môn, sức nặng của tác phẩm nằm ở cách xử lý bố cục. Theo đánh giá của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, bức tranh có bố cục phá cách hiện đại.
Cấu trúc tạo hình được thể hiện cô đọng với những mảng lớn và không gian được giản lược. Họa sĩ không lấp đầy khung tranh bằng chi tiết vụn vặt, mà dồn sức biểu cảm vào những mảng màu và hình khối lớn.
Chính sự tiết chế này tạo ra hiệu quả kép. Một mặt, tác phẩm mang cảm giác khúc triết và tinh tế, khiến người xem tập trung vào hình tượng trung tâm.
Mặt khác, không gian núi rừng bao la đem lại chất lãng mạn Á Đông, gợi sự trầm tĩnh và chiều sâu tinh thần. Sự cân bằng giữa chất hiện thực và chất lãng mạn này là dấu ấn riêng của Dương Bích Liên, đồng thời cho thấy sơn mài truyền thống hoàn toàn có thể mang tư duy tạo hình hiện đại.
Đăng ký 1 buổi học vẽ miễn phí →
Vì sao tranh Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc được công nhận là bảo vật quốc gia
Ngay từ khi ra mắt, tác phẩm đã được giới chuyên môn đánh giá cao. Năm 1980, tranh đoạt giải thưởng ở vị trí cao tại Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc.
Đến ngày 14 tháng 1 năm 1981, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam mua lại bức tranh và đưa vào trưng bày như một biểu tượng của mỹ thuật kháng chiến. Năm 2017, tác phẩm chính thức được công nhận là bảo vật quốc gia, và hiện là một trong chín bảo vật quốc gia đang được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Đáng chú ý, đây là một trong ba bức tranh sơn mài được phong tặng danh hiệu bảo vật quốc gia trong toàn bộ nền mỹ thuật Việt Nam, cùng với
Việc đứng cùng hàng với hai kiệt tác kể trên cho thấy rõ vị thế đặc biệt mà giới chuyên môn dành cho Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc. Đây đều là những tác phẩm đã trở thành biểu tượng kinh điển của hội họa cách mạng và hội họa chân dung Việt Nam.
Danh hiệu này đến từ hai lớp giá trị. Về mặt lịch sử, tác phẩm ghi lại hình tượng Bác Hồ trong một giai đoạn quan trọng của dân tộc, gắn với căn cứ địa cách mạng Việt Bắc.
Về mặt nghệ thuật, tranh là minh chứng cho việc một chất liệu cổ truyền như sơn mài có thể đạt tới tư duy tạo hình hiện đại. Qua đó, tác phẩm khẳng định vững chắc vị thế của Dương Bích Liên trong nền mỹ thuật Việt Nam.
Hoàn cảnh sáng tác Từ ký họa năm 1952 đến bức tranh năm 1980
Một điểm đáng chú ý về tác phẩm là khoảng cách gần ba mươi năm giữa trải nghiệm thực tế và thời điểm hoàn thành. Năm 1952, trong chuyến công tác tại Việt Bắc, Dương Bích Liên có dịp sống và làm việc gần Bác. Những gì ông quan sát và ghi lại bằng ký họa trong giai đoạn này trở thành chất liệu gốc cho bức tranh.
Phải đến năm 1980, gần ba thập niên sau, họa sĩ mới hoàn thành tác phẩm bằng sơn mài. Khoảng cách thời gian đó giải thích một phần vẻ đẹp của tranh.
Đây không phải một bản ghi chép tức thời, mà là hình ảnh đã lắng đọng qua ký ức. Tác phẩm được thể hiện lại bằng cảm xúc và tư duy tạo hình chín muồi của một họa sĩ ở độ trưởng thành trong nghề.
Đăng ký 1 buổi học vẽ miễn phí →
Giai đoạn Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc từ năm 1941 - 1954
Đôi nét về họa sĩ Dương Bích Liên
Danh họa Dương Bích Liên, một trong bốn gương mặt của bộ tứ Nghiêm, Liên, Sáng, Phái
Dương Bích Liên sinh năm 1924, mất năm 1988, quê ở huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Ông theo học Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương.
Phong cách của Dương Bích Liên đặc trưng bởi sự kết hợp giữa chất hiện thực và chất lãng mạn với bút pháp tinh tế. Ông tìm vẻ đẹp tiềm ẩn trong con người và cảnh vật Việt Nam thay vì chạy theo sự phô diễn.
Ngoài Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc, ông còn để lại nhiều tác phẩm giá trị như Chiều vàng, Hào hay Thiếu nữ và hoa cúc trắng. Chính quãng thời gian sống gần Bác tại Việt Bắc đã trở thành tiền đề sáng tác cho bức họa nổi tiếng của ông.
Xem thêm: Dương Bích Liên - "Tài năng thầm lặng" của mỹ thuật Việt Nam
Lời kết
Bức tranh Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc hội tụ ba lớp giá trị bao gồm ký ức lịch sử về một giai đoạn kháng chiến, tình cảm dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và bản lĩnh tạo hình của một danh họa. Chính sự kết hợp đó đưa tác phẩm vào hàng bảo vật quốc gia và giữ cho nó một vị trí bền vững trong nền mỹ thuật Việt Nam.
Tags:
Không một rào cản nào có thể ngăn chúng ta chinh phục ước mơ của chính mình. Hãy để Bụi giúp bạn rút ngắn con đường chạm đến đam mê hội họa nhé!
Đăng ký khóa học để nhận ngay ưu đãi hấp dẫn trong hôm nay nha bạn ơi!

Thông tin chung

  • Thu nhập: Thỏa thuận
Việc làm tương tự khác
CÔNG TY CỔ PHẦN HASAKI BEAUTY & CLINIC
Hà Nội, Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Đồng Nai, Lâm Đồng, Khác
10 - 15 triệu
Công Ty TNHH Buymed
Hồ Chí Minh
10 - 12 triệu

Công ty TNHH Giáo dục Mỹ thuật Đại dương Xanh

Xem trang công ty
Địa chỉ công ty: 305/72 Lê Văn Sỹ, Phường Tân Sơn Hòa, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Quy mô: Từ 101 - 500 nhân viên
Thông tin công việc
Vị trí:
Nhân viên
Hình thức làm việc:
Toàn thời gian
Việc làm tương tự
[CAM LÂM - KHÁNH HÒA] DƯỢC SĨ BÁN THUỐC
Công ty Cổ phần Dược phẩm FPT Long Châu
Hồ Chí Minh
Công ty Cổ phần Dược phẩm FPT Long Châu
thỏa thuận
2D Pixel Artist (Background/ Character/ Monster)
NEXON NETWORKS VINA CO. LTD,
Hồ Chí Minh
NEXON NETWORKS VINA CO. LTD,
Thương lượng
Graphic Design Intern (Thực Tập Sinh Thiết Kế Đồ Họa)
CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT MAY MẶC HAVA
Hồ Chí Minh
CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT MAY MẶC HAVA
1 - 3 triệu VNĐ
Bác sỹ Chuyên khoa Phục hình/ Nội nha/Chỉnh nha/Tổng quát
Công ty cổ phần Nụ cười AI
Hồ Chí Minh, Khánh Hòa
Công ty cổ phần Nụ cười AI
từ 25.000.000đ đến 100.000.000đ
Lớp học vẽ hình họa
Công ty TNHH Giáo dục Mỹ thuật Đại dương Xanh
Hà Nội, Hồ Chí Minh
Công ty TNHH Giáo dục Mỹ thuật Đại dương Xanh
Thỏa thuận
Cảnh báo dấu hiệu lừa đảo tuyển dụng
Thu phí và cung cấp thông tin
  • Phí hồ sơ, đồng phục, đặt cọc.
  • Yêu cầu nộp bản gốc giấy tờ.
  • Cung cấp mã OTP.
Hứa hẹn trúng tuyển 100%
  • Không yêu cầu trình độ.
  • Không cần thử việc.
Phỏng vấn bất thường
  • Địa điểm xa văn phòng công ty.
  • Phỏng vấn qua Telegram.
Yêu cầu làm nhiệm vụ
  • Tải app, nạp tiền.
  • Làm nhiệm vụ nhận thưởng.
Tin tuyển dụng sơ sài
  • Mô tả công việc chung chung
  • Nhiệm vụ đơn giản, thu nhập khủng
  • Lỗi chính tả, đánh máy.
Đội ngũ hỗ trợ của JobOKO sẵn sàng đồng hành, tư vấn và giới thiệu những cơ hội việc làm phù hợp, giúp Ứng viên tự tin phát triển sự nghiệp và chinh phục mục tiêu nghề nghiệp bền vững.
Đội ngũ hỗ trợ của JobOKO luôn chủ động tư vấn các giải pháp tuyển dụng tối ưu, cam kết đồng hành và hỗ trợ Quý Nhà tuyển dụng đạt được hiệu quả tuyển dụng bền vững.