Mục tiêu chung
Góp phần tăng cường vai trò nòng cốt của phụ nữ và thanh niên trong xây dựng năng lực chống chịu của cộng đồng thông qua việc thúc đẩy các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý rủi ro thiên tai theo hướng nhạy cảm giới.
Mục tiêu cụ thể
1. Thúc đẩy sự tham gia thực chất và vai trò lãnh đạo của phụ nữ và thanh niên trong quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu theo hướng lồng ghép giới.
2. Nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng trước thiên tai và biến đổi khí hậu với sự dẫn dắt của phụ nữ, thanh niên và các tổ chức xã hội tại địa phương.
Kết quả đầu ra chính
Nhóm kết quả đầu ra 1:
• Cộng đồng, phụ nữ và thanh niên được nâng cao năng lực về thích ứng với biến đổi khí hậu, quản lý rủi ro thiên tai và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới theo hướng nhạy cảm giới.
• Vai trò lãnh đạo và sự tham gia của Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên trong đánh giá rủi ro và xây dựng, thực hiện kế hoạch ứng phó tại địa phương được tăng cường.
• Các tài liệu hướng dẫn, mô hình thực hành tốt và kết quả dự án được trao đổi, phổ biến và chia sẻ trong nước và quốc tế về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu lồng ghép giới.
Nhóm kết quả đầu ra 1:
• Các sáng kiến phòng, chống thiên tai quy mô nhỏ được triển khai, góp phần tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và
bảo vệ hệ sinh thái địa phương.
• Các mô hình sinh kế đa dạng, có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu được phát triển cho các hộ gia đình dễ bị tổn thương, gắn với dịch vụ khuyến nông, chế biến, thị trường và phát huy kiến thức bản địa.
• Chất lượng dịch vụ tư vấn, hỗ trợ ứng phó thiên tai và truyền thông về phòng, chống bạo lực gia đình, xóa bỏ định kiến giới tại các khu vực bị ảnh hưởng được nâng cao.
Mục tiêu nghiên cứu
• Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là đánh giá thực trạng rủi ro khí hậu và thiên tai tại các địa bàn dự án ở tỉnh Ninh Bình và Thành phố Hà Nội theo hướng nhạy cảm giới, đồng thời xác định các giải pháp thích ứng khả thi do phụ nữ và thanh niên dẫn dắt nhằm tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng trước biến đổi khí hậu và thiên tai.
• Cụ thể, nghiên cứu hướng tới: (1) Phân tích mức độ dễ bị tổn thương và năng lực thích ứng của cộng đồng trước các rủi ro khí hậu, có xem xét sự khác biệt theo giới, độ tuổi và nhóm xã hội; (2) Đánh giá mức độ tham gia và vai trò của phụ nữ và thanh niên trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện các hoạt động quản lí rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu tại địa phương; (3) Xác định các khoảng trống về chính sách, năng lực và nguồn lực trong việc lồng ghép yếu tố giới vào công tác phân tích rủi ro và xây dựng kế hoạch thích ứng.
• Bên cạnh đó, nghiên cứu nhằm đề xuất khuyến nghị cụ thể để hỗ trợ phụ nữ và thanh niên dẫn dắt quá trình phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới và xây dựng kế hoạch thích ứng địa phương, bảo đảm tính bao trùm, khả thi và bền vững. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở dữ liệu quan trọng
phục vụ triển khai Hoạt động 1.3 của Dự án SIDA.1, đồng thời cung cấp bằng chứng cho đối thoại chính sách và chia sẻ kinh nghiệm trong nước và quốc tế.
Phạm vi nghiên cứu
Địa bàn nghiên cứu:
Nghiên cứu được thực hiện tại 6 xã thuộc địa bàn dự án của Thành phố Hà Nội và tỉnh Hà Nam (khu vực huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình cũ), đồng thời mở rộng khảo sát tại hai địa bàn lân cận có nguy cơ cao về thiên tai nhằm so sánh, đối chiếu và làm rõ các yếu tố rủi ro đặc thù. Các địa bàn được lựa chọn đại diện cho cả khu vực nông thôn và ven đô, có mức độ phơi nhiễm cao với các hiện tượng như ngập lụt, mưa lớn, nắng nóng kéo dài và các rủi ro khí hậu khác.
Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào các nhóm có vai trò quan trọng trong công tác quản lí rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu tại địa phương, bao gồm:
• Cán bộ Hội Phụ nữ và đoàn thanh niên các cấp;
• Thành viên các Nhóm phát triển cộng đồng, đội Xung kích phòng chống thiên tai (PCTT), thành viên mạng lưới Phụ nữ Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (PN GNRRTT);
• Đại diện chính quyền địa phương và đại diện cộng đồng (trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, người có uy tín, đại diện các đoàn thể).
Các nhóm đối tượng này vừa là người cung cấp thông tin chính, vừa là tác nhân tham gia trực tiếp vào quá trình phân tích rủi ro và xây dựng kế hoạch thích ứng tại địa phương.
Thời gian thực hiện: Nghiên cứu được triển khai trong thời gian từ tháng 01 đến tháng 03 năm 2026, bao gồm các hoạt động chuẩn bị công cụ, thu thập dữ liệu thực địa, tham vấn cộng đồng và tổng hợp, phân tích kết quả.
Nội dung: Nghiên cứu tập trung phân tích (1) các loại hình rủi ro khí hậu và thiên tai chủ yếu tại địa bàn dự án; (2) mức độ dễ bị tổn thương và năng lực thích ứng của cộng đồng, có lồng ghép yếu tố giới và độ tuổi; (3) vai trò, mức độ tham gia và năng lực lãnh đạo của phụ nữ và thanh niên trong công tác PCTT và thích ứng với BĐKH; (4) mức độ lồng ghép giới trong các kế hoạch, quy trình và cơ chế quản lí rủi ro thiên tai tại địa phương; và (5) các khoảng trống, nhu cầu và khuyến nghị nhằm tăng cường sự dẫn dắt của phụ nữ và thanh niên trong xây dựng kế hoạch thích ứng nhạy cảm giới.
Kết quả đầu ra
Hoạt động dự kiến đạt được các kết quả đầu ra sau:
1. Báo cáo phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới tại các địa bàn dự án được hoàn thiện, trong đó xác định rõ các loại hình rủi ro chủ yếu, mức độ phơi nhiễm, tính dễ bị tổn thương và năng lực thích ứng của từng nhóm dân cư theo giới và độ tuổi. Báo cáo cung cấp dữ liệu định tính và định lượng làm cơ sở cho việc lập kế hoạch thích ứng tại địa phương.
2. Ít nhất 6 bản kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lí rủi ro thiên tai cấp xã có lồng ghép giới được xây dựng với sự tham gia và dẫn dắt của phụ nữ và thanh niên. Các kế hoạch này xác định rõ ưu tiên hành động, nguồn lực thực hiện, cơ chế phối hợp và lộ trình triển khai.
3. Đội ngũ nòng cốt gồm phụ nữ và thanh niên được nâng cao năng lực trong phân tích rủi ro, thu thập và xử lí thông tin, tham vấn cộng đồng và xây dựng kế hoạch thích ứng. Nhóm này có thể tiếp tục đóng vai trò hạt nhân trong các hoạt động PCTT và thích ứng BĐKH tại địa phương sau khi kết thúc hoạt động.
4. Cơ chế tham vấn và đối thoại giữa cộng đồng và chính quyền địa phương được củng cố, thông qua các cuộc họp, hội thảo và phiên đối thoại công khai về kết quả phân tích rủi ro và kế hoạch thích ứng. Điều này góp phần tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự đồng thuận trong quá trình triển khai.
5. Bộ công cụ/hướng dẫn phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới ở cấp cộng đồng được hoàn thiện và chia sẻ, làm tài liệu tham khảo cho các địa phương khác trong và ngoài khu vực dự án, đồng thời phục vụ hoạt động chia sẻ học tập trong nước và quốc tế của Dự án SIDA.1.
Phương pháp thực hiện
a) Nghiên cứu tài liệu thứ cấp
Nghiên cứu tài liệu thứ cấp nhằm xây dựng cơ sở lý luận, khung phân tích và bối cảnh chính sách phục vụ hoạt động thanh niên và phụ nữ dẫn dắt phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới và xây dựng kế hoạch thích ứng địa phương tại Hà Nội và Hà Nam (khu vực huyện Nho Quan - tỉnh Ninh Bình cũ).
Mục đích của nghiên cứu tài liệu thứ cấp:
• Tổng hợp và phân tích các chính sách, chiến lược và kế hoạch quốc gia, cấp tỉnh liên quan đến quản lý rủi ro thiên tai (PCTT), thích ứng biến đổi khí hậu (BĐKH) và bình đẳng giới.
• Xác định mức độ lồng ghép giới trong các văn bản pháp lý, kế hoạch PCTT, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và cơ chế phối hợp liên ngành.
• Đối chiếu cam kết của Việt Nam với các chuẩn mực và khung hành động quốc tế, đặc biệt là Khung hành động Sendai (2015-2030), Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs), Thỏa thuận Paris về khí hậu và Công ước CEDAW.
• Làm rõ các khoảng trống về chính sách và thực tiễn nhằm hỗ trợ thiết kế công cụ phân tích rủi ro nhạy cảm giới và xây dựng kế hoạch thích ứng cấp xã.
Nguồn tài liệu và dữ liệu thứ cấp:
• Văn bản chính sách quốc gia:
o Luật Phòng chống thiên tai (2013, sửa đổi 2020)
o Chiến lược quốc gia về phòng chống thiên tai đến năm 2030, tầm nhìn 2050
o Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đến năm 2050
o Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021-2030
o Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Khung Sendai
• Tài liệu cấp tỉnh và địa phương:
o Kế hoạch PCTT và tìm kiếm cứu nạn của TP Hà Nội và tỉnh Hà Nam
o Kế hoạch thích ứng BĐKH và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện/xã
o Báo cáo đánh giá rủi ro thiên tai tại địa phương
• Báo cáo và nghiên cứu của các tổ chức:
o UN Women, UNDP, UNDRR, World Bank, ADB, CARE, Oxfam, JICA, ActionAid và các tổ chức khác liên quan đến giới và quản lý rủi ro thiên tai tại Việt Nam.
b) Nghiên cứu thực địa
Khảo sát thực địa được thực hiện nhằm thu thập dữ liệu định tính và định lượng phục vụ phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới và xây dựng kế hoạch thích ứng tại 6 xã dự án thuộc TP Hà Nội và tỉnh Hà Nam (huyện Nho Quan - Ninh Bình cũ), cùng hai địa bàn lân cận có nguy cơ thiên tai cao.
Hoạt động khảo sát bảo đảm sự tham gia và vai trò dẫn dắt của phụ nữ và thanh niên trong toàn bộ quá trình thu thập và phân tích dữ liệu.
Phân tích dữ liệu
Hoạt động phân tích dữ liệu trong khuôn khổ Hoạt động "Thanh niên và phụ nữ dẫn dắt quá trình phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới và xây dựng kế hoạch thích ứng địa phương" được thực hiện theo hướng kết hợp định tính và định lượng, bảo đảm cách tiếp cận có sự tham gia và lồng ghép giới. Quá trình phân tích không chỉ nhằm xác định mức độ rủi ro mà còn làm rõ các yếu tố quyền lực, vai trò giới và khả năng tiếp cận nguồn lực của các nhóm trong cộng đồng.
Nội dung phân tích dữ liệu
Phân tích tập trung vào các nhóm nội dung chính sau:
1. Xác định và xếp hạng rủi ro khí hậu chủ yếu tại địa phương
o Loại hình thiên tai thường gặp (ngập lụt, mưa lớn, nắng nóng, xâm nhập mặn...)
o Tần suất, mức độ ảnh hưởng và xu hướng thay đổi
2. Phân tích tác động theo giới và độ tuổi
o Ảnh hưởng đến sinh kế, sức khỏe, việc làm và an sinh xã hội
o Nguy cơ gia tăng bạo lực giới hoặc bất bình đẳng sau thiên tai
o Khả năng tiếp cận dịch vụ công và hỗ trợ khẩn cấp
3. Đánh giá năng lực thích ứng của cộng đồng
o Hệ thống cảnh báo sớm và mức độ tiếp cận thông tin
o Vai trò của phụ nữ và thanh niên trong đội xung kích PCTT
o Mạng lưới hỗ trợ xã hội và nguồn lực cộng đồng
4. Đánh giá mức độ lồng ghép giới trong kế hoạch và cơ chế địa phương
o Tỷ lệ phụ nữ tham gia ban chỉ huy PCTT
o Sự hiện diện của nội dung giới trong kế hoạch PCTT cấp xã
o Ngân sách và hoạt động đào tạo có nhạy cảm giới hay không
5. Xác định khoảng trống và đề xuất ưu tiên hành động
o Khoảng trống về chính sách, năng lực, nguồn lực
o Giải pháp thích ứng ưu tiên do phụ nữ và thanh niên đề xuất
o Cơ chế tích hợp kế hoạch thích ứng vào kế hoạch phát triển địa phương
Kết quả phân tích sẽ được hệ thống hóa thành báo cáo phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới và là cơ sở trực tiếp để xây dựng kế hoạch thích ứng địa phương do phụ nữ và thanh niên dẫn dắt, góp phần thực hiện mục tiêu của Dự án SIDA.1.
Viết báo cáo phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới
Báo cáo phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới là sản phẩm tổng hợp quan trọng của Hoạt động 1.3, phản ánh toàn diện kết quả nghiên cứu tài liệu thứ cấp, nghiên cứu thực địa và quá trình phân tích có sự tham gia của phụ nữ và thanh niên. Báo cáo nhằm cung cấp bằng chứng khoa học và thực tiễn để làm cơ sở xây dựng kế hoạch thích ứng địa phương có lồng ghép giới.
Quy trình xây dựng báo cáo
Quá trình xây dựng báo cáo được thực hiện theo các bước sau:
• Tổng hợp và làm sạch dữ liệu: Hệ thống hóa dữ liệu định tính và định lượng thu thập từ thảo luận nhóm, phỏng vấn sâu và khảo sát cộng đồng; kiểm tra tính đầy đủ và nhất quán của thông tin.
• Phân tích và diễn giải kết quả: Áp dụng khung phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới (phơi nhiễm - dễ bị tổn thương - năng lực thích ứng) để xác định các xu hướng chính, khác biệt theo giới và độ tuổi, cũng như các khoảng trống trong cơ chế hiện hành.
• Tham vấn xác nhận: Tổ chức hội thảo phản hồi tại địa phương với sự tham gia của phụ nữ, thanh niên, đại diện chính quyền và các bên liên quan nhằm xác nhận, bổ sung và hoàn thiện kết quả phân tích.
• Hoàn thiện và phê duyệt: Chỉnh sửa, hoàn thiện báo cáo trên cơ sở góp ý và trình cơ quan liên quan xem xét, ghi nhận để sử dụng trong quá trình lập kế hoạch thích ứng.
Kết quả mong đợi
Báo cáo phân tích rủi ro khí hậu nhạy cảm giới sẽ:
• Cung cấp cơ sở dữ liệu đáng tin cậy cho việc xây dựng kế hoạch thích ứng cấp xã;
• Làm rõ bằng chứng về sự cần thiết tăng cường vai trò phụ nữ và thanh niên trong quản lí rủi ro thiên tai;
• Hỗ trợ đối thoại chính sách giữa cộng đồng và chính quyền địa phương;
• Đóng góp tài liệu tham khảo cho hoạt động chia sẻ học tập trong nước và quốc tế của Dự án SIDA.1.
Việc hoàn thiện báo cáo không chỉ là bước kỹ thuật mà còn là quá trình trao quyền, giúp phụ nữ và thanh niên nâng cao năng lực phân tích, lập luận và vận động chính sách trong lĩnh vực thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lí rủi ro thiên tai.
Thời hạn nhận hồ sơ: trước 17h30 ngày 20/4/2026
