Kiểm toán là gì? Bật mí 7 vị trí việc làm phổ biến nhất hiện nay

I. Kiểm toán là gì? Kiểm toán khác gì kế toán?

1. Tìm hiểu về ngành kiểm toán

Kiểm toán (Auditing) là quá trình thu thập, kiểm tra, đánh giá và xác minh tính chính xác, minh bạch của báo cáo tài chính cũng như các thông tin liên quan đến hoạt động tài chính của một tổ chức, doanh nghiệp.

Người làm nghề kiểm toán (Auditor) sẽ thực hiện ghi chép, tổng hợp và tiến hành kiểm tra thông tin tài chính của doanh nghiệp, đảm bảo tính chính xác của sổ sách kế toán, lập báo cáo tài chính và hỗ trợ quản lý đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu đó.

2. Phân biệt kiểm toán và kế toán

Kiểm toán và kế toán có mối liên hệ chặt chẽ, giúp doanh nghiệp đảm bảo tính minh bạch của thông tin tài chính. Tuy nhiên, 2 vị trí này lại khác nhau ở bản chất và mục tiêu công việc.

II. Kiểm toán là làm gì? Mô tả công việc mới nhất 2026

Sau khi nghiên cứu các tin đăng tuyển kiểm toán hiện có trên hệ thống, JobOKO nhận thấy, tùy theo loại hình doanh nghiệp và lĩnh vực hoạt động, mô tả công việc của kiểm toán viên có thể khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung, vị trí này thường đảm nhận các nhiệm vụ sau:

• Lên kế hoạch và xây dựng chương trình kiểm toán: Tạo kế hoạch định hướng quy trình và hoạt động kiểm toán và xây dựng chương trình phù hợp để quá trình kiểm toán diễn ra rõ ràng, chính xác, đúng luật.
• Thu thập, kiểm tra và đối chiếu chứng từ kế toán: Tổng hợp, rà soát hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán và các báo cáo tài chính nhằm đảm bảo dữ liệu được ghi nhận chính xác, hợp lệ và đúng quy định pháp luật.
• Đánh giá báo cáo tài chính doanh nghiệp: Phân tích, xác minh số liệu có phản ánh đúng tình hình tài chính thực tế của doanh nghiệp hay không và đánh giá mức độ tuân thủ các chuẩn mực kế toán và quy định pháp luật hiện hành.
• Phát hiện rủi ro và sai sót tài chính: Chỉ ra những vấn đề tiềm ẩn có thể làm ảnh hưởng đến hoạt động tài chính doanh nghiệp như gian lận tài chính, thất thoát tài sản, sai sót trong hạch toán kế toán, rủi ro thuế và pháp lý,...
• Kết luận và lập báo cáo kiểm toán: Sau khi hoàn tất quá trình kiểm tra, kiểm toán viên sẽ tổng hợp kết quả và lập báo cáo kiểm toán đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp, các sai sót, mức độ ảnh hưởng và đề xuất hướng xử lý, cải thiện.
• Tư vấn quản lý tài chính: Tham gia tư vấn cho doanh nghiệp về quy trình kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro tài chính, tối ưu hệ thống kế toán,...

III. Các loại hình kiểm toán phổ biến hiện nay

Kiểm toán hiện nay được chia thành nhiều loại hình khác nhau để đáp ứng nhu cầu quản lý tài chính, kiểm soát rủi ro và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp, tổ chức. Dưới đây là các loại hình kiểm toán được phân loại theo hình thức tổ chức và mục đích.

1. Theo hình thức tổ chức

• Kiểm toán độc lập: Là hoạt động kiểm toán do các tổ chức kiểm toán chuyên nghiệp thực hiện. Các kiểm toán viên sẽ kiểm tra, đánh giá và đưa ra ý kiến khách quan về tính minh bạch của số liệu tài chính của các khách hàng/doanh nghiệp. Kiểm toán độc lập thường làm ở công ty kiểm toán, Big 4 (KPMG, PwC, EY và Deloitte) hoặc non-big 4.
• Kiểm toán nội bộ: Hoạt động kiểm toán được thực hiện trong chính doanh nghiệp nhằm đánh giá hiệu quả vận hành, kiểm soát rủi ro và tính tuân thủ của các bộ phận. Các doanh nghiệp, tập đoàn hay các ngân hàng thường có bộ phận kiểm toán nội bộ.
• Kiểm toán nhà nước: Đây là hoạt động do cơ quan kiểm toán nhà nước thực hiện nhằm kiểm tra việc quản lý và sử dụng ngân sách, tài sản công. Kiểm toán có thể làm việc tại các cơ quan nhà nước.

2. Theo mục đích

• Kiểm toán báo cáo tài chính: Kiểm tra và xác minh tính chính xác của các báo cáo tài chính doanh nghiệp.
• Kiểm toán tuân thủ: Đánh giá doanh nghiệp có thực hiện đúng các quy định pháp luật, chính sách nội bộ hoặc tiêu chuẩn ngành hay không.
• Kiểm toán hoạt động: Đánh giá hiệu quả vận hành và khả năng sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp.

IV. Top 7 vị trí việc làm phổ biến ngành kiểm toán

Ngành kiểm toán mang đến nhiều cơ hội nghề nghiệp đa dạng, từ vị trí dành cho sinh viên mới ra trường đến các công việc chuyên sâu trong doanh nghiệp, công ty kiểm toán hoặc cơ quan nhà nước. Cụ thể:

1. Kiểm toán nội bộ (Internal Auditor)

Kiểm toán nội bộ là vị trí chịu trách nhiệm kiểm tra, đánh giá quy trình vận hành và hệ thống kiểm soát trong doanh nghiệp. Công việc tập trung vào việc phát hiện rủi ro, hạn chế sai sót và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị nội bộ.

2. Trợ lý kiểm toán (Audit Assistant)

Trợ lý kiểm toán thường hỗ trợ kiểm toán viên trong quá trình kiểm tra chứng từ, đối chiếu số liệu và lập báo cáo tài chính. Đây là vị trí phù hợp với sinh viên mới tốt nghiệp muốn tích lũy kinh nghiệm thực tế trong ngành kiểm toán.

3. Thực tập sinh kiểm toán

Thực tập sinh kiểm toán là vị trí dành cho sinh viên năm 3, năm 4 hoặc người mới tốt nghiệp ngành kế toán - kiểm toán muốn tiếp cận môi trường làm việc thực tế. Công việc chủ yếu gồm hỗ trợ nhập liệu, kiểm tra hồ sơ tài chính và làm quen với quy trình kiểm toán thực tế.

4. Kiểm toán viên độc lập (External Auditor)

Kiểm toán viên độc lập làm việc tại các công ty kiểm toán và thực hiện kiểm tra báo cáo tài chính cho khách hàng doanh nghiệp. Vị trí này yêu cầu khả năng phân tích số liệu, tư duy logic và thường có áp lực cao vào mùa kiểm toán.

5. Kiểm toán viên nhà nước (State Auditor)

Kiểm toán viên nhà nước thực hiện kiểm tra việc quản lý và sử dụng ngân sách, tài sản công tại các cơ quan, tổ chức nhà nước. Công việc đòi hỏi kiến thức chuyên môn về tài chính công, pháp luật và tính cẩn trọng cao.

6. Chuyên viên kiểm soát nội bộ (Controller)

Chuyên viên kiểm soát nội bộ chịu trách nhiệm giám sát quy trình hoạt động nhằm đảm bảo doanh nghiệp vận hành đúng quy định và hạn chế rủi ro. Vị trí này thường được tuyển dụng nhiều tại ngân hàng, công ty tài chính và tập đoàn lớn.

7. Chuyên viên tư vấn thuế và tài chính (Tax & Financial Consultant)

Đây là vị trí chịu trách nhiệm tư vấn các vấn đề về thuế và tài chính cho doanh nghiệp. CÔng việc thường liên quan đến đánh giá rủi ro tài chính, tối ưu hệ thống kiểm soát và đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả kinh doanh cho khách hàng doanh nghiệp.

V. Kiểm toán lương bao nhiêu?

Mức lương của kiểm toán viên sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kinh nghiệm, vị trí công tác, loại hình doanh nghiệp, năng lực chuyên môn và các chứng chỉ nghề nghiệp sở hữu. Bạn có thể tham khảo con số cụ thể theo kinh nghiệm và loại hình doanh nghiệp sau:

1. Lương kiểm toán theo kinh nghiệm

(Số liệu theo “Báo cáo lương và tuyển dụng 2026” của JobOKO)

2. Lương kiểm toán nhà nước

Dựa trên điểm a khoản 1 Điều 3 Thông tư 07/2024/TT-BNV, lương của công chức kiểm toán được tính theo công thức:

Lương = Mức lương cơ sở x Hệ số lương

Trong đó:

Mức lương cơ sở: Trước 01/07/2026 là 2.340.000 đồng/tháng (Theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP), sau 01/07/2026 áp dụng mức 2.530.000 đồng/tháng (theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP)

Hệ số lương: Được xác định dựa trên chức danh (Quy định tại Điều 3 và điều 24 của Thông tư 29/2022/TT-BTC). Như vậy, hệ số lương cho từng đối tượng như sau:

• Chuyên viên cao cấp, Kiểm toán viên cao cấp và tương đương: 6,2 - 8 (loại A3).
• Chuyên viên chính, Kiểm toán viên chính và tương đương: 4,4 - 6,78 (loại A2).
• Chuyên viên, Kiểm toán viên và tương đương: 2,34 - 4,98 (loại A1).

Như vậy, bảng lương chính thức của công chức kiểm toán như sau:

• Chuyên viên cao cấp, Kiểm toán viên cao cấp và tương đương 

• Chuyên viên chính, Kiểm toán viên chính và tương đương

• Chuyên viên, Kiểm toán viên và tương đương

VI. Kỹ năng phù hợp với người làm kiểm toán

Kiểm toán là ngành nghề đòi hỏi độ chính xác cao, khả năng phân tích tốt và tư duy logic rõ ràng. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người làm kiểm toán còn cần trang bị thêm kỹ năng mềm và chứng chỉ phù hợp để đáp ứng yêu cầu công việc và phát triển lâu dài trong nghề.

1. Kỹ năng chuyên môn

• Kiến thức kế toán - tài chính: Nắm vững nguyên lý kế toán, chuẩn mực kế toán - kiểm toán, báo cáo tài chính doanh nghiệp, quy định thuế, kiến thức pháp luật tài chính để đánh giá tính chính xác và minh bạch của số liệu tài chính.
• Phân tích số liệu: Nhạy bén với số liệu, biết đối chiếu dữ liệu tài chính, phân tích báo cáo doanh nghiệp nhằm hạn chế sai sót.
• Excel và phần mềm kế toán: Biết cách sử dụng Excel, MISA, Fast Accounting, Smart Pro, ERP giúp tăng tốc độ làm việc và hạn chế sai sót khi kiểm tra số liệu.
• Ngoại ngữ: Nếu bạn muốn làm việc tại Big 4 hay doanh nghiệp nước ngoài thì tiếng Anh là yêu cầu bắt buộc để giao tiếp, tiếp cận các tài liệu chuyên môn.

2. Kỹ năng mềm/kỹ năng nghề nghiệp

• Kỹ năng giao tiếp: Kiểm toán viên thường xuyên làm việc với khách hàng, phòng kế toán và nhiều bộ phận khác trong doanh nghiệp. Giao tiếp tốt giúp trao đổi thông tin rõ ràng, xử lý tình huống chuyên nghiệp và nâng cao hiệu quả phối hợp công việc.
• Tư duy logic và phản biện: Ngành kiểm toán yêu cầu khả năng suy luận và đánh giá vấn đề dựa trên dữ liệu thực tế. Tư duy logic giúp kiểm toán viên xác định nguyên nhân sai lệch số liệu và đưa ra nhận định khách quan, chính xác hơn.
• Kỹ năng quản lý thời gian: Công việc kiểm toán thường có deadline gấp và khối lượng hồ sơ lớn, đặc biệt vào mùa quyết toán. Quản lý thời gian hiệu quả giúp kiểm toán viên hoàn thành công việc đúng tiến độ và giảm áp lực trong quá trình làm việc.
• Khả năng chịu áp lực: Người làm kiểm toán thường phải xử lý nhiều dữ liệu và làm việc với cường độ cao trong thời gian ngắn. Khả năng chịu áp lực tốt sẽ giúp duy trì sự tập trung, hạn chế sai sót và đảm bảo chất lượng công việc.

3. Chứng chỉ

Ngoài bằng cấp, nhiều doanh nghiệp hiện nay ưu tiên ứng viên sở hữu các chứng chỉ chuyên môn quốc tế để đánh giá năng lực nghề nghiệp như ACCA, CPA, ICAEW, CMA, CFA,...

VII. Lộ trình thăng tiến của kiểm toán viên

Kiểm toán là vị trí có lộ trình thăng tiến rõ ràng, có thể phát triển thực tập sinh lên cấp quản lý từ 7 năm kinh nghiệm. Nếu bạn sở hữu chuyên môn và các kỹ năng phù hợp, cơ hội phát triển lên các vị trí cao hơn là hoàn toàn khả thi. Bạn có thể tham khảo các giai đoạn phát triển của nghề kiểm toán dưới đây:

VIII. Kinh nghiệm xin việc kiểm toán

Ngành kiểm toán có mức độ cạnh tranh khá cao, đặc biệt là ở big 4 và cả các công ty non-big. Dưới đây là bộ 3 kinh nghiệm quan trọng giúp bạn gia tăng cơ hội xin việc kiểm toán thành công.

1. Xây dựng CV đúng chuyên môn

CV ngành kiểm toán nên được trình bày theo hướng chuyên nghiệp, logic và tập trung vào năng lực chuyên môn thay vì nhân mạnh thiết kế. Nhà tuyển dụng thường ưu tiên những CV thể hiện rõ khả năng xử lý số liệu, kiến thức kế toán - tài chính và kinh nghiệm liên quan đến kiểm toán. Bạn nên làm nổi bật:

• Học vấn, kinh nghiệm, kỹ năng có liên quan đến công việc kiểm toán.
• Chứng chỉ kiểm toán và ngoại ngữ.

* Chú ý: Với sinh viên mới ra trường, có thể bổ sung thêm các dự án học tập, hoạt động ngoại khóa hoặc các cuộc thi tranh biện, sáng kiến để tăng điểm cộng cho CV.

2. Rèn kỹ năng trả lời phỏng vấn

Ngoài việc nắm vững kiến thức chuyên môn, bạn có thể luyện tập trả lời phỏng vấn để tăng độ phản xạ, chuẩn bị trước cấu trúc trả lời rõ ràng và củng cố sự tự tin trước khi bước vào buổi phỏng vấn thực sự. Bạn nên:

• Tìm các câu hỏi phỏng vấn thường gặp và chuẩn bị trước câu trả lời.
• Giữ giọng nói rõ ràng, dứt khoát với âm lượng vừa đủ, tốc độ nói vừa phải và có khoảng nghỉ hợp lý khi trả lời.
• Có thể ghi âm khi trả lời, tự nghe hoặc nhờ người quen, bạn bè nhận xét để cải thiện.

3. Lựa chọn đúng kênh ứng tuyển

Hiện nay, bạn có thể tìm việc kiểm toán ở nhiều kênh khác nhau, từ website việc làm, mạng xã hội đến các chương trình tuyển thực tập sinh của các công ty kiểm toán lớn. Bạn nên ưu tiên những kênh có việc làm uy tín:

• Trang tuyển dụng chính thức của doanh nghiệp.
• Facebook: Các group việc làm kế toán, kiểm toán như Tuyển dụng Kế toán - Kiểm toán tại Hà Nội, VIỆC LÀM KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN, TÀI CHÍNH, KIỂM SOÁT NỘI BỘ, Thực tập và Việc làm Kế toán Kiểm toán.
• Các kỳ internship của Big 4 (Deloitte, KPMG, EY & PwC): Thường từ tháng 1 - tháng 3, từ tháng 8 - tháng 10.
• Website tuyển dụng uy tín: JobOKO hiện có trung bình hơn 300 tin tuyển dụng kiểm toán mỗi tháng.

IX. Giải đáp thắc mắc ngành kiểm toán

1. Học gì để làm kiểm toán?

Bạn nên học các ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế hoặc Quản trị kinh doanh tại các trường như Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Tài chính, Học viện Ngân hàng,...

2. Học ngành kiểm toán thi khối gì?

Ngành kiểm toán hiện nay xét tuyển khá đa dạng tổ hợp môn tùy theo yêu cầu của từng trường. Một số khối xét tuyển phổ biến gồm: A00 (Toán-Lý-Hóa), A01 (Toán-Lý-Anh), D01 (Toán-Văn-Anh), D07 (Toán-Hóa-Anh).

3. Điểm chuẩn ngành kiểm toán bao nhiêu?

Điểm chuẩn ngành kiểm toán sẽ thay đổi tùy theo từng trường đại học, phương thức xét tuyển và mức độ cạnh tranh mỗi năm. Năm 2025, điểm chuẩn ngành kiểm toán dao động từ 15 - 28.38 điểm.

4. Kiểm toán có cần giỏi toán không?

Không bắt buộc mà chỉ cần bạn có khả năng làm việc với con số, tư duy logic, khả năng phân tích dữ liệu và sự cẩn thận khi xử lý thông tin tài chính.

5. Có nên theo nghề kiểm toán không?

Nên làm kiểm toán nếu bạn thích làm việc với số liệu, có tư duy logic, cẩn thận và tỉ mỉ, chịu được áp lực công việc và muốn xây dựng sự nghiệp lâu dài trong lĩnh vực tài chính.

6. Kiểm toán làm việc ở đâu?

Kiểm toán viên có thể làm việc tại các công ty kiểm toán độc lập (Big 4, các công ty kiểm toán trong nước), bộ phận kiểm toán nội bộ của các tập đoàn, doanh nghiệp, cơ quan kiểm toán Nhà nước, các cơ quan quản lý tài chính.

Trên đây là toàn bộ thông tin về ngành kiểm toán. Mong rằng với những thông tin này, bạn đã hiểu kiểm toán là gì, các vị trí việc làm kiểm toán hot nhất hiện nay. Truy cập ngay JobOKO để tạo CV, tìm kiếm việc làm và ứng tuyển ngay để không bỏ lỡ những cơ hội tốt bạn nhé!