Ngành tài chính là gì? Học trường nào? Ra làm nghề gì?

I. Ngành tài chính là gì?

Ngành tài chính là lĩnh vực chuyên nghiên cứu và quản lý tiền, vốn, tài sản và các nguồn lực tài chính giúp các cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức hoặc cơ quan nhà nước đưa ra quyết định tài chính hiệu quả.

II. Ngành tài chính gồm những chuyên ngành nào?

Ngành tài chính là một lĩnh vực rộng với nhiều chuyên ngành đào tạo khác nhau. Dưới đây là những chuyên ngành phổ biến nhất của ngành tài chính tại các trường đại học hiện nay.

• Tài chính doanh nghiệp: Đào tạo kiến thức về quản lý nguồn vốn, lập kế hoạch tài chính, đầu tư, quản trị dòng tiền và đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
• Tài chính ngân hàng: Nội dung đào tạo tập trung vào hoạt động của ngân hàng thương mại, tín dụng, thanh toán, huy động vốn và các dịch vụ tài chính.
• Đầu tư tài chính: Học cách phân tích doanh nghiệp, đánh giá cơ hội đầu tư và quản lý danh mục tài sản.
• Bảo hiểm và quản trị rủi ro tài chính: Chuyên nhận diện và đánh giá rủi ro, các vấn đề về bảo hiểm, quản trị tài sản và bảo hiểm.
• Tài chính quốc tế: Tìm hiểu kiến thức về thanh toán quốc tế, thị trường ngoại hối, tài trợ thương mại, quản trị tỷ giá, đầu tư quốc tế và dòng vốn xuyên biên giới.
• Tài chính công: Quản lý ngân sách nhà nước, thuế và chi tiêu công.
• Thuế và hải quan: Tập trung vào chính sách thuế, quản lý thuế, kiểm tra thuế và các hoạt động liên quan đến xuất nhập khẩu.
• Công nghệ tài chính (FinTech): Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Blockchain, điện toán đám mây và tự động hóa vào các dịch vụ tài chính.

III. Học ngành tài chính ra làm nghề gì? Mức lương ra sao?

Được đào tạo các kiến thức về tiền, vốn, tài sản, sinh viên tốt nghiệp ngành tài chính có cơ hội việc làm đa dạng tại các ngân hàng, doanh nghiệp, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm, Fintech, Big4, tập đoàn đa quốc gia hay các cơ quan quản lý nhà nước. Các vị trí phổ biến bao gồm:

1. Chuyên viên tài chính

Chuyên viên tài chính chịu trách nhiệm lập kế hoạch tài chính, quản lý ngân sách, phân tích dòng tiền và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn.

Mức lương: 14.5 - 30.5 triệu đồng/tháng.

2. Chuyên viên phân tích đầu tư

Chuyên viên phân tích đầu tư có nhiệm vụ nghiên cứu thị trường, phân tích doanh nghiệp, định giá tài sản và đánh giá cơ hội đầu tư, từ đó, đưa ra khuyến nghị phù hợp cho khách hàng.

Mức lương: 10 - 35 triệu đồng/tháng.

3. Chuyên viên tín dụng 

Chuyên viên tín dụng tư vấn các sản phẩm vay vốn, thẩm định hồ sơ tín dụng và đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Ngoài ra, họ còn theo dõi khoản vay và quản lý rủi ro tín dụng trong quá trình giải ngân.

Mức lương: 9 - 25 triệu đồng/tháng, tổng thu nhập có thể cao hơn nhờ thưởng doanh số và các khoản phụ cấp.

4. Chuyên viên quản trị rủi ro

Chuyên viên quản trị rủi ro giúp doanh nghiệp nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro về tài chính, tín dụng, thị trường hoặc hoạt động.

Mức lương: 12 - 35 triệu đồng/tháng.

5. Chuyên viên tư vấn tài chính

Chuyên viên tư vấn tài chính hỗ trợ khách hàng xây dựng kế hoạch quản lý tài sản, tiết kiệm và đầu tư phù hợp với mục tiêu tài chính. Đồng thời, họ cũng tư vấn các giải pháp bảo hiểm, đầu tư hoặc quản lý nguồn vốn cá nhân và doanh nghiệp.

Mức lương: 8 - 15 triệu đồng/tháng (chưa bao gồm thưởng doanh số).

6. Chuyên viên Fintech và tài chính số

Đây là vị trí kết hợp giữa tài chính và công nghệ, tập trung phát triển hoặc vận hành các sản phẩm như ngân hàng số, ví điện tử, thanh toán trực tuyến và các nền tảng tài chính số.

Mức lương: 12 - 40 triệu đồng/tháng.

7. Kế toán

Kế toán có nhiệm vụ ghi nhận, kiểm tra và tổng hợp các nghiệp vụ tài chính phát sinh, đồng thời lập báo cáo tài chính và đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ các quy định về thuế, kế toán.

Mức lương: 8 - 18 triệu đồng/tháng.

8. Kiểm toán

Kiểm toán kiểm tra tính chính xác và minh bạch của báo cáo tài chính, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và phát hiện các sai sót hoặc rủi ro tài chính. Vị trí có thể làm việc tại công ty kiểm toán độc lập hoặc bộ phận kiểm toán nội bộ của doanh nghiệp.

Mức lương: 10 - 25 triệu đồng/tháng.

9. Chuyên viên quan hệ khách hàng cá nhân/khách hàng doanh nghiệp

Chuyên viên quan hệ khách hàng cá nhân và doanh nghiệp là vị trí được nhiều ngân hàng săn đón hiện nay do nhu cầu mở rộng tệp khách hàng, thúc đẩy doanh số. Hai vị trí này sẽ tìm kiếm, chăm sóc và phát triển tệp khách hàng, đồng thời tư vấn các sản phẩm tài chính, tín dụng, tiết kiệm hoặc đầu tư phù hợp.

Mức lương: 9 - 35 triệu đồng/tháng.
 

IV. Kỹ năng cần có để học ngành tài chính

Trong kỷ nguyên số, bên cạnh nền tảng kiến thức chuyên môn, người học ngành tài chính cần trang bị nhiều kỹ năng để theo kịp sự thay đổi của thị trường và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ nhà tuyển dụng. Tiêu biểu:

• Tư duy phân tích và xử lý số liệu: Đọc hiểu báo cáo tài chính, phân tích được xu hướng, rủi ro và cơ hội, đưa ra các dự báo có cơ sở.
• Tư duy logic và giải quyết vấn đề: Nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, dựa trên dữ liệu và lập luận logic để đưa ra quyết định thay vì cảm tính.
• Excel và các công cụ phân tích dữ liệu: Sử dụng thành thạo Excel, PivotTable, Power Query, biểu đồ, Dashboard và các hàm tài chính để làm việc với số liệu nhanh và chính xác hơn.
• Sử dụng công nghệ và AI: Chủ động làm quen với các phần mềm quản trị tài chính, ứng dụng AI trong phân tích dữ liệu và lập báo cáo, cập nhật xu hướng ngân hàng số, Fintech và tài chính số.
• Giao tiếp và thuyết trình: Có khả năng trình bày thông tin rõ ràng, thuyết phục và dễ hiểu với thầy cô, khách hàng, cấp trên.
• Quản lý rủi ro và ra quyết định: Nhận diện sớm nguy cơ và đưa ra phán đoán nhanh nhạy trong đầu tư.
• Chịu áp lực và thích ứng: Duy trì thói quen cập nhật xu hướng mới, theo dõi thị trường và nâng cao năng lực chuyên môn để thích nghi với các biến động kinh tế, chính sách và công nghệ trong ngành.
• Khả năng ngoại ngữ: Giúp đọc tài liệu, báo cáo tài chính quốc tế, học các chứng chỉ tài chính (CFA, ACCA, FRM) và mở rộng cơ hội nghề nghiệp với thu nhập cao hơn.

* JobOKO đã phân tích 1.000 tin tuyển dụng trên hệ thống và nhận thấy bộ kỹ năng mà nhiều nhà tuyển dụng hiện nay quan tâm là trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn; an ninh mạng; khả năng phục hồi, linh hoạt và nhanh nhạy; tò mò và học tập suốt đời. Bạn nên chủ động nâng cao các kỹ năng này để gia tăng lợi thế khi đi thực tập, xin việc.
 

V. Ngành tài chính phù hợp với ai?

Để theo học ngành tài chính, bạn cần có nhiều thứ hơn đam mê. Để biết mình có hợp học ngành này hay không, bạn thử cân nhắc dựa trên các yếu tố như:

• Tư duy logic, tư duy phản biện.
• Nhạy bén với các con số.
• Giỏi tính toán, phân tích, thống kê.
• Có tầm nhìn, cập nhật xu hướng.
• Chăm chỉ, tập trung và khả năng ra quyết định.

VI. Ngành tài chính học gì, thi khối nào và nên học ở đâu?

1. Ngành Tài chính học những môn gì?

Chương trình đào tạo ngành tài chính được xây dựng theo hướng kết hợp giữa kiến thức kinh tế, quản trị và phân tích dữ liệu. Trong những năm đầu, sinh viên sẽ học các học phần đại cương để xây dựng nền tảng về kinh tế và quản lý. Từ năm thứ hai trở đi, chương trình sẽ tập trung nhiều hơn vào các môn chuyên ngành và kỹ năng thực hành.

2. Ngành Tài chính thi khối nào?

Hiện nay, ngành tài chính được tuyển sinh theo nhiều tổ hợp xét tuyển khác nhau, tạo điều kiện cho thí sinh có nhiều lựa chọn hơn. Các tổ hợp xét tuyển phổ biến thường có môn Toán, gồm: A00 (Toán, Lí, Hóa), A01 (Toán, Lí, Anh), D01 (Toán, Văn, Anh), D07 (Toán, Hóa, Anh), D09 (Toán, KHTN, Anh).

3. Ngành Tài chính học trường nào?

Hiện nay, có 98 trường đại học, học viện đào tạo ngành tài chính. Khi lựa chọn trường, bạn nên cân nhắc các yếu tố như chất lượng đào tạo, đội ngũ giảng viên, cơ hội thực tập, mạng lưới doanh nghiệp đối tác và tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp. Các trường tiêu biểu có:

• Miền Bắc: Học viện Tài chính, Học viện Ngân Hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội, Trường Đại học Thương mại,...
• Miền Nam: Đại học Kinh tế TP.HCM, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, Trường Đại học Kinh tế- Luật (UEL) - Đại học Quốc gia TP.HCM, Trường Đại học Mở TP.HCM,...
• Miền Trung: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, Trường Đại học Kinh tế Huế.

VII. Một số câu hỏi thường gặp

1. Ngành tài chính có khó không?

Học tài chính không quá khó nếu bạn có phương pháp học phù hợp. Độ khó của ngành tài chính không hẳn là các phép tính, mà là khả năng kết nối số liệu với tình hình doanh nghiệp và thị trường để đưa ra nhận định chính xác. Vì vậy, bạn nên rèn luyện tư duy logic, cẩn thận khi làm việc với số liệu, thường xuyên thực hành, đọc báo cáo và phân tích tình huống thực tế để học hiệu quả hơn.

2. Học tài chính có cần giỏi toán không?

Không cần phải quá giỏi toán. Bạn chỉ cần có nền tảng toán cơ bản, tư duy logic và khả năng dùng phần mềm Excel tốt. Công việc thực tế dùng số học phổ thông nhiều hơn là giải các phương trình phức tạp.

3. Học tài chính có dễ xin việc không?

Có. Tài chính là một trong những lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng ổn định vì hầu hết doanh nghiệp, ngân hàng và tổ chức đều cần nhân sự phụ trách quản lý tài chính, phân tích dữ liệu, lập kế hoạch ngân sách hoặc kiểm soát dòng tiền.

4. AI có thay thế công việc ngành tài chính không?

AI không thể thay thế hoàn toàn công việc ngành tài chính mà chỉ có thể thay con người làm các công việc lặp lại như nhập liệu, đối chiếu giao dịch, tổng hợp báo cáo, phân loại hồ sơ. Những công việc như đánh giá rủi ro trong tình huống phức tạp, tư vấn và xây dựng quan hệ với khách hàng, làm việc với cấp trên, đưa ra quyết định có trách nhiệm và tuân thủ đạo đức vẫn cần con người xử lý.

Ngành tài chính mở ra cơ hội việc làm đa dạng với mức lương hấp dẫn. Mong rằng với những chia sẻ của JobOKO, bạn đã lựa chọn được hướng đi phù hợp trên con đường phát triển sự nghiệp. Nếu đang tìm kiếm cơ hội việc làm trong lĩnh vực tài chính hoặc muốn tham khảo mức lương, yêu cầu tuyển dụng của từng vị trí, truy cập ngay JobOKO để cập nhật những tin tuyển dụng mới nhất.