Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, tự nguyện 2026

I. Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025) và các quy định áp dụng cho năm 2026, mức đóng BHXH bắt buộc và tự nguyện hoàn toàn không giống nhau về tỷ lệ, căn cứ và hình thức đóng.

1. Mức đóng BHXH bắt buộc là bao nhiêu %?

Tổng tỷ lệ đóng cho người lao động Việt Nam là 32% tính trên tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm. Trong đó:

• Người lao động đóng 10,5% (gồm BHXH, BHYT, BHTN)
• Người sử dụng lao động đóng 21,5%
• Riêng người lao động nước ngoài đóng 30% do không tham gia bảo hiểm thất nghiệp

Hình thức đóng: Trích trực tiếp từ lương hằng tháng thông qua đơn vị sử dụng lao động.

Xem chi tiết: Bảo hiểm xã hội bắt buộc là gì? Chế độ hưởng năm 2026

2. Mức đóng BHXH tự nguyện là bao nhiêu %?

Người tham gia đóng theo tỷ lệ 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất. Mức thu nhập làm căn cứ đóng do người lao động tự lựa chọn, dao động từ mức chuẩn hộ nghèo nông thôn (1,5 triệu đồng/tháng năm 2026) đến tối đa 20 lần mức tham chiếu. Đặc biệt, người tham gia còn được Nhà nước hỗ trợ một phần tiền đóng tùy theo đối tượng.

Hình thức đóng linh hoạt: Hàng tháng, 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng hoặc đóng một lần cho nhiều năm.

Xem chi tiết: Bảo hiểm xã hội tự nguyện là gì? Mức hưởng 2026

II. Dựa trên cơ sở nào để xác định mức đóng bảo hiểm xã hội?

Cơ sở xác định mức đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2026 được quy định theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như sau:

1. Bảo hiểm xã hội bắt buộc:

• Căn cứ đóng: Dựa trên tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm.
• Thành phần tiền lương: Bao gồm mức lương theo công việc/chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
• Các khoản không tính đóng: Tiền thưởng sáng kiến, tiền ăn giữa ca, các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, nhà ở... nếu được ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động.

2. Bảo hiểm xã hội tự nguyện:

• Căn cứ đóng: Dựa trên mức thu nhập tháng do người tham gia tự lựa chọn phù hợp với điều kiện kinh tế cá nhân.
• Hỗ trợ từ Nhà nước: Từ năm 2026, Nhà nước hỗ trợ tiền đóng BHXH tự nguyện theo tỷ lệ trên mức đóng thấp nhất (chuẩn hộ nghèo nông thôn) là 50% cho hộ nghèo và người sống tại xã đảo/đặc khu, 40%cho hộ cận nghèo, 30% cho người dân tộc thiểu số và 20%cho các đối tượng còn lại.

III. Mức lương đóng BHXH tối thiểu và tối đa năm 2026 quy định thế nào?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025) và Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương làm căn cứ đóng BHXH năm 2026 được xác định dựa trên mức tham chiếu và mức lương tối thiểu vùng.

1. Mức lương đóng BHXH tối thiểu

• BHXH bắt buộc: Đối với người lao động làm việc theo chế độ tiền lương do doanh nghiệp quyết định, mức lương đóng BHXH không được thấp hơn mức lương tối thiểu tháng của vùng đó. Từ ngày 01/01/2026, mức tối thiểu là: Vùng I: 5.310.000 đồng; Vùng II: 4.730.000 đồng; Vùng III: 4.140.000 đồng và Vùng IV: 3.700.000 đồng. Đối với một số nhóm đối tượng khác, mức tối thiểu bằng mức tham chiếu (hiện là 2.340.000 đồng/tháng).
• BHXH tự nguyện: Mức thu nhập tháng do người lao động tự lựa chọn nhưng thấp nhất phải bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, hiện áp dụng cho năm 2026 là 1.500.000 đồng/tháng.

2. Mức lương đóng BHXH tối đa

Mức lương hoặc thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH tối đa cho cả hình thức bắt buộc và tự nguyện đều bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Hiện nay, mức tham chiếu đang được tính bằng mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng.

Lưu ý: Trường hợp người lao động có tiền lương tháng cao hơn 46,8 triệu đồng thì phần thu nhập vượt mức này không phải tính đóng BHXH.

IV. Chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất 2026

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, thời gian đóng BHXH tối thiểu để đủ điều kiện hưởng lương hưu (khi đủ tuổi nghỉ hưu) là từ đủ 15 năm. Bổ sung trợ cấp thai sản cho BHXH tự nguyện mức 2.000.000 đồng/con (khi đủ điều kiện),...

V. FAQ - Một số câu hỏi thường gặp

1. Đóng BHXH theo lương gross hay lương net?

Theo quy định, BHXH bắt buộc được tính dựa trên lương Gross (tổng thu nhập trước thuế và bảo hiểm). Nếu NLĐ thỏa thuận lương Net, doanh nghiệp có trách nhiệm quy đổi sang lương Gross để đóng bảo hiểm đúng luật.

2. NLĐ và NSDLĐ đóng BHXH, BHYT, BHTN bao nhiêu %?

Theo Luật BHXH 2024, tổng tỷ lệ đóng cho lao động Việt Nam là 32%. Trong đó, người lao động (NLĐ) đóng 10,5% và người sử dụng lao động (NSDLĐ) đóng 21,5% trên quỹ lương làm căn cứ đóng.

3. Mức đóng BHXH bắt buộc tính trên lương nào?

Căn cứ đóng BHXH là tiền lương tháng gồm mức lương, phụ cấp và các khoản bổ sung ổn định. Mức đóng thấp nhất bằng mức tham chiếu (2,34 triệu đồng) và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu (46,8 triệu đồng).

4. Người lao động nước ngoài đóng BHXH theo tỷ lệ nào?

Người nước ngoài không tham gia bảo hiểm thất nghiệp, tổng tỷ lệ đóng là 30%. Theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP, NLĐ nước ngoài đóng 9,5% và doanh nghiệp đóng 20,5%.

5. BHXH tự nguyện đóng bao nhiêu %? Cách tính theo thu nhập ra sao?

Người tham gia đóng tỷ lệ 22% trên mức thu nhập tự lựa chọn. Thu nhập thấp nhất bằng chuẩn hộ nghèo nông thôn (1,5 triệu đồng năm 2026) và cao nhất là 20 lần mức tham chiếu.

6. Công thức tính tiền BHXH, BHYT, BHTN hàng tháng thế nào?

Số tiền đóng mỗi tháng được tính theo công thức: Số tiền đóng = Tiền lương căn cứ đóng x Tỷ lệ đóng (%). Đây là công thức chung áp dụng cho BHXH bắt buộc theo quy định tại Luật BHXH 2024.
Mức đóng bảo hiểm xã hội 2026 được xác định rõ theo Luật BHXH 2024, với tỷ lệ, căn cứ và trần tối đa cụ thể. Hiểu đúng quy định sẽ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi và doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tránh rủi ro xử phạt hoặc truy thu.