Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là ai? Mức giảm trừ 2026

I. Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là gì?

Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là những cá nhân mà người nộp thuế thu nhập cá nhân có trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc và được pháp luật công nhận để được giảm trừ một khoản tiền khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

II. Đối tượng làm người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh gồm những ai?

Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, đối tượng được tính là người phụ thuộc bao gồm những người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng, cụ thể:

Con

Bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ, con riêng của chồng thuộc các trường hợp sau:

• Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
• Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Con đang học tại Việt Nam hoặc nước ngoài tại bậc học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 1.000.000 đồng.

Vợ chồng

• Vợ hoặc chồng người nộp thuế bị khuyết tật, không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập hoặc có thu nhập trung bình tháng không quá 1.000.000 đồng.

Cha mẹ, ông bà (cả hai bên nội ngoại)

• Cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp của người nộp thuế bị khuyết tật, không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập hoặc có thu nhập trung bình tháng không quá 1.000.000 đồng.

Các cá nhân khác
Người không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật. Đồng thời, thuộc 1 trong những trường hợp: là người bị khuyết tật, không có khả năng lao động, không có thu nhập hoặc có thu nhập từ các nguồn dưới 1.000.000 đồng/tháng. Chẳng hạn:

• Anh ruột, chị ruột, em ruột của người nộp thuế.
• Ông nội, bà nội; ông ngoại, bà ngoại; cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột của người nộp thuế.
• Cháu ruột của người nộp thuế bao gồm: con của anh ruột, chị ruột, em ruột.

III. Nguyên tắc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là gì?

Theo mục c.2 khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định điều kiện để một cá nhân được công nhận là người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh như sau:

1. Là đối tượng đúng quy định tại điểm d khoản 1 Điều 9

2. Người nộp thuế và người phụ thuộc phải có mã số thuế

• Người nộp thuế chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc khi đã đăng ký thuế và được cấp mã số thuế cá nhân.
• Khi người nộp thuế đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, cơ quan thuế sẽ cấp mã số thuế cho người phụ thuộc.

* Lưu ý:

• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.
• Trường hợp nhiều người nộp thuế có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh vào một người nộp thuế.

IV. Thời điểm được tính giảm trừ gia cảnh

Cũng theo mục c.2 khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thời điểm tính giảm trừ gia cảnh như sau:

1. Được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng

Mức giảm trừ gia cảnh được tính kể từ tháng người nộp thuế bắt đầu phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng khi người nộp thuế thực hiện quyết toán thuế TNCN và có đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

Ví dụ: Nếu bạn bắt đầu nuôi con từ tháng 3, thì dù đăng ký sau, bạn vẫn có thể được tính giảm trừ từ tháng 3 (khi đủ điều kiện và có hồ sơ hợp lệ).

2. Được tạm tính ngay khi đăng ký thành công

• Khi bạn thực hiện đăng ký người phụ thuộc, cơ quan thuế sẽ cấp mã số thuế cho người phụ thuộc và bạn được tạm tính giảm trừ gia cảnh ngay trong năm kể từ thời điểm đăng ký.
• Đối với người phụ thuộc đã được đăng ký giảm trừ gia cảnh trước ngày Thông tư 111/2013/TT-BTC có hiệu lực thi hành thì tiếp tục được giảm trừ gia cảnh cho đến khi được cấp mã số thuế.

3. Trường hợp đăng ký muộn: vẫn được truy tính khi quyết toán

Nếu trong năm bạn chưa kịp đăng ký thì bạn vẫn có thể:

• Bổ sung khi quyết toán thuế TNCN.
• Được truy tính giảm trừ từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.

* Lưu ý: Việc truy tính chỉ áp dụng khi đăng ký hợp lệ trước thời hạn quy định (chậm nhất là 31/12 của năm tính thuế).

V. Mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc từ 01/01/2026

Theo Điều 1 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 có hiệu lực thi hành từ 01/01/2026 quy định như sau:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm) lên 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm)
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

→ Như vậy, mức giảm trừ gia cảnh thay đổi sẽ làm giảm thu nhập chịu thuế và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp. Điều này sẽ trực tiếp làm tăng lương Net (thực nhận) đối với người lao động hưởng lương Gross.

VI. Cách tính giảm trừ gia cảnh 2026

Hiện nay, pháp luật hiện hành không giới hạn số lượng người phụ thuộc mà người lao động được đăng ký giảm trừ gia cảnh. Người lao động có thể đăng ký nhiều người phụ thuộc, miễn là đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật. Từ mức giảm trừ gia cảnh được quy định trong Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, bạn có thể tham khảo cách tính giảm trừ gia cảnh dựa trên số lượng người phụ thuộc dưới đây:

VII. Hồ sơ và cách đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

Để được hưởng giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, người nộp thuế không chỉ cần đáp ứng điều kiện mà còn phải chuẩn bị hồ sơ hợp lệ và thực hiện đúng thủ tục đăng ký với cơ quan thuế. Việc làm đúng ngay từ đầu sẽ giúp bạn tránh bị từ chối khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và đảm bảo quyền lợi giảm trừ tối đa.

1. Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc

Tờ khai đăng ký: Tờ khai đăng ký người phụ thuộc (Mẫu số 20-ĐK-TCT - cá nhân tự đăng ký và Mẫu số 20-ĐK-TH-TCT - ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập) - Quy định tại Phụ lục 2 ban hành kèm theo Thông tư 86/2024/TT-BTC.

Tùy từng đối tượng người phụ thuộc, hồ sơ có thể khác nhau. Theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC, hồ sơ chứng minh người phụ thuộc bao gồm:

• Hồ sơ với người phụ thuộc là con: Bản chụp Giấy khai sinh + CCCD (nếu có) + giấy tờ bổ sung tương ứng (giấy xác nhận khuyết tật hoặc giấy xác nhận đang học); riêng con nuôi/con riêng/con ngoài giá thú cần thêm giấy tờ chứng minh quan hệ.
• Hồ sơ với người phụ thuộc là vợ/chồng: Bản chụp CCCD, sổ hộ khẩu hoặc giấy chứng nhận kết hôn và bản chụp giấy xác nhận khuyết tật, bản chụp hồ sơ bệnh án (trong trường hợp trong độ tuổi lao động).
• Hồ sơ với người phụ thuộc là cha mẹ, ông bà (cả hai bên nội ngoại): Bản chụp CCCD, giấy tờ chứng minh mối quan hệ và bản chụp giấy xác nhận khuyết tật, bản chụp hồ sơ bệnh án (trong trường hợp trong độ tuổi lao động).

2. Thủ tục đăng ký

• Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
• Bước 2: Truy cập cổng dịch vụ công để làm dịch vụ đăng ký hoặc nộp hồ sơ tại Chi cục Thuế nơi bạn đăng ký mã số thuế cá nhân.
• Bước 3: Theo dõi và nhận kết quả.

VIII. Câu hỏi thường gặp về người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

1. 1 người được đăng ký bao nhiêu người phụ thuộc?

Pháp luật hiện hành không giới hạn số lượng người phụ thuộc mà một người nộp thuế có thể đăng ký. Do đó, bạn có thể đăng ký nhiều người phụ thuộc miễn là các đối tượng này đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

2. Người lao động có một người phụ thuộc được giảm trừ bao nhiêu tiền?

Khi có 1 người phụ thuộc, mức giảm trừ gia cảnh là 6,2 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, mức giảm trừ gia cảnh của người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng. Như vậy, tổng mức giảm trừ là 21,7 triệu đồng/tháng. 

3. Mức giảm trừ gia cảnh đối với mỗi người phụ thuộc trong 1 năm là bao nhiêu?

Theo quy định hiện hành, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, tương đương 74,4 triệu đồng/năm.

Hiểu đúng các quy định về người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp bạn kê khai thuế chính xác mà còn là cách thiết thực để tối ưu thu nhập thực nhận mỗi tháng. Mong rằng với những chia sẻ của JobOKO, bạn đã hiểu rõ người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh là ai, từ đó, làm hồ sơ giảm trừ gia cảnh chính xác hơn. Đừng quên theo dõi các bài viết mới nhất của JobOKO về thuế, quyết toán thuế để đảm bảo quyền lợi cho bản thân bạn nhé!