Kế toán bán hàng là gì? - Mô tả công việc của kế toán bán hàng

I. Kế toán bán hàng là gì? 

Kế toán bán hàng (Sales Accountant) là vị trí chuyên theo dõi, thu thập, xử lý và kiểm soát các thông tin tài chính phát sinh liên quan đến hoạt động bán hàng của doanh nghiệp.

II. Mô tả công việc của Kế toán bán hàng

Nếu bạn đang thắc mắc về công việc của Kế toán bán hàng thì hãy tìm hiểu ngay những công việc cụ thể dưới đây và hiểu rõ hơn về đặc tính nghề nghiệp để có thêm kiến thức về công việc hơn.

• Ghi chép, phản ánh đầy đủ và chính xác tình hình bán hàng của doanh nghiệp, bao gồm giá trị và số lượng hàng bán của từng mặt hàng, từng cửa hàng trong chuỗi....
• Hạch toán doanh thu bán hàng, thuế VAT đầu ra theo nhóm hàng, hóa đơn bán hàng theo quy định.
• Tính chiết khấu, giảm giá cho khách hàng theo chính sách của công ty ở từng thời điểm, đảm bảo cho các chương trình khuyến mãi, giảm giá và bán hàng được thực hiện hiệu quả.
• Theo dõi tình hình thu hồi và quản lý tiền hàng, quản lý khách hàng còn nợ theo chi tiết khách hàng, giá trị đơn hàng và thời hạn trả nợ.
• Tập hợp đầy đủ, chính xác, kịp thời các khoản chi phí bán hàng và kết chuyển chi phí làm căn cứ xác định kết quả kinh doanh.
• Lập báo cáo bán hàng theo yêu cầu của kế toán trưởng.
• Giữ bí mật thông tin để bảo vệ giá trị của tổ chức.
• Tham gia các khóa đào tạo, đọc các sách báo chuyên ngành, duy trì các mối quan hệ và tham gia các tổ chức nghiệp vụ để cập nhật kiến thức ngành.

 

III. Kỹ năng cần có của kế toán bán hàng

• Kỹ năng hạch toán, lập báo cáo.
• Cẩn thận, tỉ mỉ.
• Hoàn thành công việc đúng thời hạn.
• Giữ bí mật công việc
• Kỹ năng quản lý thời gian.
• Kỹ năng nhập chứng từ, kiểm tra chứng từ.
• Sử dụng thành thạo Excel và phần mềm kế toán.
• Tốt nghiệp Đại học, Cao đẳng chuyên ngành Kế toán, Kế toán - kiểm toán, Tài chính - kế toán.

IV. Kế toán bán hàng cần biết nghiệp vụ gì?

Nghiệp vụ kế toán bán hàng bao gồm các hoạt động ghi nhận doanh thu, quản lý hóa đơn, theo dõi công nợ và hạch toán chi phí liên quan đến bán hàng trong doanh nghiệp. Dưới đây là một số nghiệp vụ cơ bản:

• Xuất bán hàng hóa, dịch vụ: Khi doanh nghiệp bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ, kế toán bán hàng tiếp nhận thông tin đơn hàng/hợp đồng từ bộ phận kinh doanh. Sau đó, kiểm tra chứng từ có liên quan (như hợp đồng, báo giá, phiếu xuất kho) và ghi nhận nghiệp vụ bán hàng theo đúng thời điểm phát sinh.
• Nghiệp vụ lập và xuất hóa đơn bán hàng: Sau khi hàng hóa hoặc dịch vụ được cung cấp, kế toán bán hàng thực hiện:
  • Lập và xuất hóa đơn VAT (Giá trị gia tăng - GTGT), hóa đơn điện tử.
  • Kiểm tra thông tin khách hàng, mã số thuế, đơn giá, thuế suất.
  • Lưu trữ và quản lý hóa đơn theo quy định.
• Nghiệp vụ hạch toán doanh thu bán hàng: Kế toán hạch toán doanh thu bán hàng, thuế giá trị gia tăng đầu ra (nếu có), các khoản liên quan như chiết khấu, giảm giá,...
• Theo dõi và quản lý công nợ khách hàng: Trong trường hợp khách hàng chưa thanh toán ngay, kế toán cần theo dõi công nợ phải thu theo từng khách hàng và hóa đơn. Đối chiếu số tiền đã thu, phải thu và phối hợp với các bộ phận liên quan để nhắc thanh toán.
• Thu tiền và đối chiếu thanh toán: Khi khách hàng thanh toán, kế toán bán hàng ghi nhận khoản thanh toán và đối chiếu với sao kê ngân hàng, phiếu thu. Sau đó, cập nhật tình trạng công nợ đã thanh toán.

Ví dụ:
Công ty A bán hàng hóa cho khách hàng B với giá chưa thuế là 50.000.000 đồng, thuế GTGT 10%. Khách hàng chưa thanh toán ngay. Lúc này, kế toán bán hàng sẽ thực hiện:

• Lập hóa đơn GTGT với tổng giá thanh toán: 55.000.000 đồng.
• Ghi nhận doanh thu bán hàng: 50.000.000 đồng.
• Ghi nhận thuế GTGT đầu ra: 5.000.000 đồng.
• Theo dõi công nợ phải thu khách hàng B: 55.000.000 đồng.
• Khi khách hàng B thanh toán sau đó, kế toán tiếp tục ghi nhận nghiệp vụ thu tiền và giảm công nợ tương ứng.

 

V. Ứng tuyển kế toán bán hàng cần biết hạch toán tới mức nào?

Hạch toán kế toán bán hàng là quy trình ghi nhận các bút toán liên quan đến doanh thu, giá vốn, công nợ và chi phí bán hàng dựa trên chứng từ hợp lệ như hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho. Các hạch toán cơ bản gồm:

1. Hạch toán bán hàng thu tiền ngay

Khi khách hàng thanh toán ngay bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, kế toán ghi nhận số tiền thực nhận, thuế GTGT nếu có và doanh thu bán hàng.
Tài khoản sử dụng:

• Nợ TK 111, 112, 131: Tổng giá thanh toán (bao gồm VAT).
• Có TK 511: Doanh thu bán hàng (giá chưa VAT).
• Có TK 3331: Thuế VAT đầu ra.

2. Hạch toán bán hàng chưa thu tiền (bán chịu)

Khi khách hàng chưa thể trả ngay mà lựa chọn hình thức trả góp hay trả chậm, kế toán bán hàng thực hiện ghi nhận doanh thu và thuế VAT, đồng thời, theo dõi công nợ phải thu của khách hàng.
Khi khách hàng thanh toán, ghi nhận tiền thu về và giảm công nợ tương ứng.
Tài khoản sử dụng:

• Nợ TK 111, 112: Tiền thu được.
• Có TK 131: Phải thu khách hàng.

3. Hạch toán chiết khấu thương mại

Trong quá trình bán hàng có thể xảy ra trường hợp doanh nghiệp chiết khấu thương mại cho khách hàng mua số lượng lớn. Khi này, kế toán bán hàng cần ghi giảm doanh thu bán hàng và điều chỉnh lại số thuế GTGT đầu ra tương ứng.
Tài khoản sử dụng:

• Nợ TK 5211: Chiết khấu thương mại.
• Nợ TK 511: Doanh thu bán hàng.
• Nợ TK 33311: Thuế VAT đầu ra được giảm.
• Có TK 111, 112, 131: Tổng tiền thanh toán theo hóa đơn.

4. Hạch toán hàng bán bị trả lại

Khi khách hàng trả lại hàng đã mua, kế toán thực hiện ghi giảm doanh thu bán hàng và thuế VAT, cập nhật lại công nợ hoặc hoàn tiền cho khách hàng.
Tài khoản sử dụng:

• Nợ TK 511, 3331: Hoàn doanh thu và thuế.
• Có TK 111, 112, 131: Hoàn tiền hoặc giảm công nợ.
• Nợ TK 156, Có TK 632 (giá vốn): Nhập kho lại

5. Hạch toán giảm giá bán hàng

Giảm giá ngay khi bán hàng: Khi doanh nghiệp giảm giá cho khách hàng ngay khi mua hàng

• Tài khoản sử dụng: Nợ TK 111, 112, 131 (Tổng tiền thanh toán); Có TK 511 (Doanh thu thuần đã giảm); Có TK 3331 (Thuế GTGT đầu ra)

Giảm giá sau khi bán hàng: Doanh nghiệp chấp nhận giảm giá cho khách khi hàng kém chất lượng, giao hàng không đúng quy cách, chậm tiến độ.

• Tài khoản sử dụng: Nợ TK 5213 (giảm giá hàng bán), Nợ TK 3331 (Thuế VAT phải nộp), Có các TK 111, 112, 131,...

VI. Quy trình của kế toán bán hàng trong doanh nghiệp

Quy trình kế toán bán hàng là chuỗi các bước có hệ thống từ tiếp nhận đơn hàng đến quản lý công nợ và báo cáo, đảm bảo ghi nhận chính xác doanh thu. Các bước bao gồm:

• Bước 1: Tiếp nhận thông tin bán hàng (thông tin đặt hàng, hợp đồng) từ bộ phận kinh doanh.
• Bước 2: Kiểm tra chứng từ (phiếu xuất kho, biên bản giao nhận) và thực hiện xuất hàng.
• Bước 3: Lập và xuất hóa đơn bán hàng (hóa đơn GTGT/hóa đơn điện tử).
• Bước 4: Ghi nhận và hạch toán doanh thu bán hàng.
• Bước 5: Theo dõi, quản lý công nợ khách hàng.
• Bước 6: Thu tiền và đối chiếu thanh toán.
• Bước 7: Lập báo cáo bán hàng và đối chiếu số liệu với kế toán kho, kế toán tổng hợp.

VII. Lương kế toán bán hàng bao nhiêu?

Theo số liệu từ “Báo cáo lương và tuyển dụng 2026” của JobOKO, lương của kế toán bán hàng tăng dần theo số năm kinh nghiệm. Cụ thể:

• Dưới 1 năm kinh nghiệm: 8 - 10 triệu VNĐ/tháng.
• Từ 1-3 năm kinh nghiệm: 9 - 12 triệu VNĐ/tháng.
• Từ 3-5 năm kinh nghiệm: 10-13 triệu VNĐ/tháng.

Qua bài viết này, mong rằng bạn đã hiểu kế toán bán hàng là gì, từ vai trò, nhiệm vụ, nghiệp vụ, quy trình cho đến những tố chất phù hợp với công việc này. Nếu bạn đang có ý định theo đuổi vị trí kế toán bán hàng, hãy trang bị kiến thức nghiệp vụ vững chắc và chủ động tìm kiếm môi trường làm việc phù hợp để phát triển lâu dài.